Na parkingu stoi auto, które z daleka wygląda jak żart projektanta, a po chwili zaczyna intrygować. W rozmowach o najbrzydszym samochodzie świata najczęściej wraca Fiat Multipla, choć wynik zależy od tego, czy oceniasz sam wygląd, czy także pomysł, który za nim stał.
Najbrzydsze auta zapamiętuje się za odwagę i dyskusje
- Multipla jest najczęstszym kandydatem, ale nie ma obiektywnego zwycięzcy.
- Pontiac Aztek łączył kontrowersyjną sylwetkę z pomysłami na wypady poza miasto.
- SsangYong Rodius pokazuje, jak trudne bywają proporcje dużego auta rodzinnego.
- Ocena projektu zmienia się, gdy obok wyglądu postawisz funkcję i epokę.

Fiat Multipla najczęściej zgarnia tytuł, ale nie bez powodu
Przód Multipli z 1998 roku wygląda, jakby ktoś rozdzielił reflektory na dwa piętra, a między maską i szybą wstawił dodatkową półkę. To właśnie ten układ świateł i wysoka kabina sprawiają, że auto trudno pomylić z czymkolwiek innym. W internetowych zestawieniach zwykle ląduje na czele albo tuż obok czołówki.
Najmocniejszy argument na jej obronę kryje się w środku. W dwóch rzędach ustawiono po trzy siedzenia, więc sześć osób mogło jechać w stosunkowo krótkim nadwoziu. Multipla podporządkowała wygląd nietypowemu układowi kabiny, a jej wnętrze znalazło się na wystawie „Different Roads” w nowojorskim Museum of Modern Art. To nie unieważnia krytyki stylizacji, ale pokazuje, że projekt może być jednocześnie drażniący i pomysłowy.
Uważam, że Multipla wygrywa ten nieformalny konkurs rozpoznawalnością, nie bezwzględną brzydotą. Jej kształt jest tak odważny, że nawet osoby, które jej nie znoszą, zwykle pamiętają dokładnie, co im przeszkadza.
Pontiac Aztek wyglądał kontrowersyjnie, lecz miał pomysł na biwak
Aztek z początku lat dwutysięcznych wygląda, jakby projektant połączył kilka różnych przodów i obudował je grubymi plastikowymi osłonami. Pontiac próbował nadać mu terenowy charakter, ale masywna kratka i warstwowa sylwetka podzieliły odbiorców. Wrażenie niedokończonego projektu szybko przykryło jego użytkowe ambicje.
A tych nie brakowało: auto można było wyposażyć w zestaw kempingowy z namiotem i materacem, a także wysuwaną podłogę bagażnika. Mimo praktycznych dodatków początkowa sprzedaż nie spełniła oczekiwań producenta. „Los Angeles Times” opisywał w 2001 roku, że Pontiac sprzedawał około 2,5 tysiąca sztuk miesięcznie, podczas gdy cel wynosił około 4 tysięcy. Ten przypadek pokazuje, że użyteczność nie zawsze ratuje wygląd, jeśli pierwsze spotkanie z autem budzi sprzeciw.
Aztek zyskał później drugie życie jako samochód Waltera White’a w serialu „Breaking Bad”. Popkultura oswoiła jego dziwną sylwetkę, ale jej nie wygładziła. Do dziś jedni widzą w nim udany samochód wyprawowy, a inni zlepek przypadkowych pomysłów.
Rodius, Pacer i Juke przegrywają z proporcjami
Przy dużych autach rodzinnych nadwozie łatwo przeciążyć: wysoki dach, długi tył i wielkie przeszklenia nie zawsze składają się w harmonijną całość. SsangYong Rodius jest częstym przykładem takiego zgrzytu, szczególnie w okolicy tylnego słupka i opadającej linii dachu. Rozmiar obiecuje przestrzeń, ale z boku auto sprawia wrażenie, jakby jego tylna część należała do innego modelu.
| Model | Co budzi zastrzeżenia | Co zostaje w pamięci |
|---|---|---|
| Fiat Multipla | Piętrowe reflektory i wysoka kabina | Układ sześciu miejsc w dwóch rzędach |
| Pontiac Aztek | Wielowarstwowy przód i plastikowe osłony | Opcjonalny zestaw kempingowy |
| SsangYong Rodius | Ciężkie proporcje i nietypowy tył | Duża, rodzinna sylwetka |
| AMC Pacer | Szeroka kabina i krótkie nadwozie | Duże powierzchnie szyb |
| Nissan Juke | Światła rozmieszczone na kilku poziomach | Wyrazisty przód, który trudno pomylić |
Każdy z tych modeli drażni w inny sposób. Pacer wydaje się za szeroki, Juke ma zbyt wiele „oczu”, a Rodius walczy o równowagę bryły. Dlatego sam ranking nazw niewiele mówi: dopiero wskazanie konkretnego elementu zdradza, skąd bierze się reakcja.
Brzydki samochód nie zawsze oznacza nieudany projekt
Łatwo pomylić odważną formę z błędem projektowym. Multipla jest dobrym testem tego rozróżnienia: jej przód wzbudzał kpiny, ale układ kabiny odpowiadał na praktyczny problem przewozu sześciu osób bez rozciągania auta do rozmiarów dużego vana. Wystawa MoMA nie była plebiscytem urody, tylko prezentacją samochodów odpowiadających na zmieniające się potrzeby kierowców.
W dyskusjach o tych autach powraca też ciekawy zwrot: model uznawany za brzydki potrafi z czasem zdobyć sympatię właśnie dzięki temu, że nie przypomina niczego innego. Nie każdy się przekona, ale charakterystyczny kształt dłużej zostaje w pamięci niż poprawna, bezpieczna stylizacja.
Werdykt zależy od tego, co uznasz za błąd
Jeśli liczy się wyłącznie pierwsze wrażenie, wskazałbym Fiata Multiplę: jej podwójny „układ oczu” najmocniej rozbija zwyczajowe wyobrażenie o przodzie auta. Gdy oceniasz nieproporcjonalną bryłę, mocnym rywalem staje się Rodius, a w kategorii przesadnie złożonego przodu Pontiac Aztek.
Nie ma jednej miary brzydoty, ale można zastosować prostą zasadę: wybierz model, którego wygląd najbardziej kłóci się z jego funkcją. Wtedy Multipla zyskuje punkty za sensowny układ wnętrza, Aztek za pomysłowość wyprawową, a Rodius zostaje trudniejszy do obrony samym użytkowym charakterem. I właśnie dlatego rozmowa o najbrzydszym aucie rzadko kończy się jednym nazwiskiem.
